ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ

ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑ ΑΕΤΟΠΕΤΡΑΣ ΔΩΔΩΝΗΣ ΗΠΕΙΡΟΥ

1901-20….

«Εν Αθήναις σήμερον την εικοστήν δευτέραν του μηνός Φεβρουαρίου ενεστώτος έτους 1901 υπό την προσωρινήν προεδρίαν του Χριστόδουλου Μάνου, του προσωρινού Γραμματέως Δημητρίου Α. Θεμελή της Αδελφότητας Κοσολιανιτών, ανεγνώσθη και επικυρώθη το Καταστατικόν της Αδελφότητος συγκείμενο εξ άρθρων τεσσαράκοντα τεσσάρων, όπερ επικυρώθη παρά των παρόντων μελών της Αδελφότητος ομοφώνως. Η πρώτη σφραγίδα έγραφε: «Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Κοσόλιανης».

Αμέσως αρχίζει η δράση της Αδελφότητας. Καθώς η ιδιαίτερη πατρίδα μας στενάζει κάτω από τον τουρκικό ζυγό, το χωριό μας περνά κρίσιμες στιγμές. Ο παπάς και ο δάσκαλος, που αποτελούν ανάγκη ζωής για τις μικρές τοπικές κοινωνίες, δεν υπάρχουν. Η Αδελφότητα πληρώνει με δικά της χρήματα και δάσκαλο και παπά και αυτό συνεχίζεται μέχρι το 1920.

Η Αδελφότητα Κοσόλιανης δεν ιδρύθηκε μόνο, για να βοηθά το χωριό. Σκοπός της ήταν να διατηρηθούν οι δεσμοί μεταξύ των ξενιτεμένων κι έτσι να διατηρηθούν τα ήθη και τα έθιμά μας. Αλλά σε ένα σωματείο το πιο δύσκολο είναι να βρίσκονται πόροι, χρήματα δηλαδή για την επίτευξη των σκοπών του. Στις 5 Φεβρουαρίου του 1907 με το υπ’ αριθ. 2869 Πωλητήριον Συμβόλαιον, η Αδελφότητα αγόρασε στην οδό Ελ. Βενιζέλου 91 στον Πειραιά ένα αρτοποιείο από τον Σωτ. Βοργιά. Το τότε συμβούλιο το αποτελούσαν οι: Αναστάσιος Νούσης – Χρήστος Έξαρχος – Μιχάλης Ζόγκαρης – Αναστάσιος Μηλιώνης – Χρήστος Θεμελής – Γεώργιος Μηλιώνης – Γεώργιος Θεμελής και Ευάγγελος Κουμπής ήταν δε όλοι αρτοποιοί όπως γράφει το Συμβόλαιο. Τα ενοίκια από το κτήμα, οι συνδρομές, οι δωρεές και τα πανηγύρια ήταν το εισόδημα για την Αδελφότητα, ώστε να μπορεί να εκπληρώνει το έργο της.

Το 1914 έγινε η πρώτη τροποποίηση του Καταστατικού, καθώς θα άλλαζε η νομοθεσία για τα σωματεία και ίσως για την εσωτερική λειτουργία της Αδελφότητας.

Μέχρι το 1924 το χωριό ονομάζεται Κοσόλιανη, που σημαίνει τόπος καθίζησης, όνομα που είχαν δώσει οι Σλάβοι, όταν κατέστρεψαν το συνοικισμό Λαζαράτες το 777 μ.Χ. Από τότε (1924) το χωριό μας έχει το ελληνικότατο όνομα Αετόπετρα, που σημαίνει ότι εκεί πετούνε μόνο αετοί. Το 1926 γίνεται αναθεώρηση του καταστατικού για την αλλαγή της επωνυμίας, τη διαχείριση του καταστήματος, τον τρόπο εκμίσθωσης και για άλλα θέματα οργάνωσης και λειτουργίας.

To 1928 η Αδελφότητα χτίζει με δικά της χρήματα το καμπαναριό της Αγ. Παρασκευής, ένα κόσμημα για το χωριό. Ο αείμνηστος Χρήστος Κουμπής στέλνει στην Κοινότητα τις δύο καμπάνες. Η μαρμάρινη πλάκα του καμπαναριού γράφει: «Δαπάναις της εν Αθήναις και Πειραιεί Αδελφότητας Κοσολιανιτών 1928». Το 1929 παρά λίγο να παύσει το αρτοποιείο να λειτουργεί, επειδή κατοχυρώθηκε το επάγγελμα του αρτοποιού. Μετά από συντονισμένες ενέργειες του Διοικ. Συμβουλίου έγιναν προσθήκες στις διατάξεις του Νόμου περί αρτοποιίας. Στο άρθρο 14 του Νόμου παράγραφος 2 διαβάζουμε: «Το ανήκον εις την Φιλανθρωπική Αδελφότητα Αετόπετρας της Ηπείρου αρτοποιείο, λόγω του φιλανθρωπικού σκοπού, επιτρέπεται να λειτουργεί ως αρτοποιείο, καίτοι αποζημιωθέντος του ενοικιαστού αυτού και μετά λογοδοσίαν κατ’ έτος της διαχειρίσεως των προσόδων αυτού παρά της Διοικούσης Επιτροπής.»

Με λυμένα πλέον τα χέρια της, η Αδελφότητα συνεχίζει τη δράση της και το 1936 πρωτοστατεί και πάλι. Με τη συμπαράσταση του κράτους πέτυχε να χτιστεί σύγχρονο σχολείο που κόστισε τότε 250.000 δρχ. περίπου, από τα οποία η Αδελφότητα κάλυψε το ποσόν των 150.000 δρχ. Παράλληλα, ιδρύει σχολική βιβλιοθήκη, στέλνει τα βιβλία διδασκαλίας, γραφική ύλη και πολλά άλλα εφόδια, τα οποία ανακούφιζαν τους χωριανούς και ανέβαζαν το βιοτικό τους επίπεδο. Χαρακτηριστικό είναι ότι μεταξύ άλλων έστειλαν δύο σάλπιγγες και δύο τύμπανα, για να τα χρησιμοποιούν οι μαθητές σε διάφορες εκδηλώσεις.

Επίσης, με τις ενέργειές της κατόρθωσε να πάει στο χωριό πεπειραμένη υφάντρια. Εκείνη την εποχή όλες οι γυναίκες του χωριού μάθαιναν να υφαίνουν. Την ίδια εποχή λόγω των ενεργειών του Συμβουλίου η κοινωνική πρόνοια φροντίζει για τα μαθητικά συσσίτια, ώστε να μην υπάρχει υποσιτισμός στα παιδιά. Ενώ η Αδελφότητα συνεχίζει την ανοδική της πορεία, έρχεται ο πόλεμος του ’40 και τα ισοπεδώνει όλα. Διακόπτονται τα μαθητικά συσσίτια, καίγεται το σχολείο και η βιβλιοθήκη, καίγονται και τα σπίτια από τους Γερμανούς. Η Αετόπετρα θρηνεί!

Η Αδελφότητα θα είναι και πάλι παρούσα μετά το τέλος του εμφυλίου, όταν ανασυγκροτήθηκε και συνέχισε το έργο της. Έργο προσφοράς και αγάπης για το χωριό και τους Αετοπετρίτες.

Ανοικοδόμησε πάλι το πυρποληθέν σχολείο αυτή τη φορά εξ ολοκλήρου με δικά της έξοδα.

Καθιέρωσε τον θεσμό της προικοδότησης και το 1953 ανέλαβε με δικά της έξοδα τη διάνοιξη του δρόμου Δεσποτικό – Αετόπετρα. Το έργο αυτό κόστισε τότε 36.000 δρχ. Την ίδια χρονιά επισκευάστηκε και η εκκλησία του Προφήτη Ηλία στην κορυφή του Κασιδιάρη. Επιπλέον, πληρώθηκαν στον ΟΤΕ 5.000 δρχ., για να τοποθετηθεί τηλέφωνο στην Κοινότητα.

Μέχρι το 1960 η Αδελφότητα είναι παρούσα σε ό,τι αφορά την Αετόπετρα. Εν τω μεταξύ έχει αρχίσει να φαίνεται πολύ έντονα η εσωτερική μετανάστευση. Το χωριό σιγά – σιγά αδειάζει. Οι περισσότεροι Αετοπετρίτες ξενιτεύονται στην Αθήνα και τον Πειραιά. Στην Αετόπετρα μένουν μόνο γέροντες. Το σχολείο δεν έχει πια παιδιά. Τα ζωντανά λιγοστεύουν, η ζωή γίνεται υποτονική. Αλλά οι Αετοπετρίτες δε χάνονται. Συσπειρώνονται στην Αδελφότητα που εξακολουθεί το έργο της, ένα έργο πρωτοπόρο και δημιουργικό.

Αν κάνουμε μια ανασκόπηση μέχρι το 1960, θα δούμε ότι η Αδελφότητα πέτυχε τον σκοπό της. Τους στόχους που είχαν βάλει οι ιδρυτές όχι μόνο τους έφτασαν, αλλά και τους ξεπέρασαν. Γιατί οι γενιές που ακολούθησαν μετά από αυτούς πάτησαν στα δικά τους αχνάρια. 100 χρόνια τώρα δε λάθεψε κανείς. Τα ίδια αχνάρια πατάμε σήμερα και τα ίδια θα πατούν και αύριο.

Από το 1963 αρχίζει μια καινούργια περίοδος για την Αδελφότητα. Καθώς οι τότε μεγάλοι έχουν φύγει ένας – ένας, εμφανίζονται νέα βλαστάρια της Αετόπετρας που είναι πολύ γερά δεμένα με το χωριό, με τα ήθη και έθιμα μας, αλλά συμβαδίζουν και με την καινούργια Ελλάδα.

Σαράντα και πλέον χρόνια τώρα η Αδελφότητα στέκεται δίπλα στο πολύπαθο χωριό. Συμπαραστάτης και αρωγός. Το 1963 ανακαινίζεται ο φούρνος με δαπάνη της Αδελφότητας και γίνεται σύγχρονος. Στη συνέχεια, χτίζεται η καινούργια Αγ. Παρασκευή – καθιερώνεται η έκδοση ετήσιου Ημερολογίου – καθιερώνεται η αποκριάτικη χοροεσπερίδα και το πανηγύρι στο χωριό. Επειδή η Αδελφότητα συμβαδίζει πάντα με την Ορθοδοξία, βοηθά να συντηρηθούν όλες οι εκκλησίες του χωριού – ανεγείρει Ηρώο Πεσόντων – καθιερώνει βράβευση μαθητών και σπουδαστών – καθιερώνει οικονομική ενίσχυση στους αναξιοπαθούντες Αετοπετρίτες – δημιουργεί Παιδική Χαρά στο χωριό – επανδρώνει το ιατρείο – επισκευάζει και συντηρεί το σχολείο – βοηθά στην επέκταση του δικτύου ύδρευσης και στις επισκευές του οδικού δικτύου – συμμετέχει στην ανέγερση κτιρίου για τις ανάγκες της Κοινότητας.

Γενικά έχει το βλέμμα της στραμμένο στο χωριό, χωρίς να παραμελεί και την Αθήνα. Εδώ γίνονται εορταστικές εκδηλώσεις για τα 70 και 75 χρόνια της Αδελφότητας, διοργανώνει αιμοδοσία, χορευτικά για τα παιδιά, εκδρομές. Καθιερώνει την έκδοση διμηνιαίας εφημερίδας, γίνεται τροποποίηση του Καταστατικού, μεγαλώνει την περιουσία της χτίζοντας δύο ορόφους πάνω από τον φούρνο. Σε ειδική εκδήλωση τιμά τους συμμετέχοντες στον πόλεμο του ’40, εξοπλίζει και συνεχίζει να εμπλουτίζει το μαγειρείο του χωριού, μεταφέρει το γραφείο στον ιδιόκτητο χώρο και το εξοπλίζει, εξωραΐζει την αυλή του σχολείου και την ηλεκτροφωτίζει με σύγχρονα μέσα. Αγοράζει επαγγελματικό ψυγείο για τις ανάγκες του πανηγυριού, ανακατασκευάζει και εμπλουτίζει την Παιδική Χαρά, κατασκευάζει παραδοσιακές στολές για γυναίκες και άνδρες. Τέλος, προσπαθεί και επιτυγχάνει να φέρει πιο κοντά τους Αετοπετρίτες με τις πολιτιστικές εκδηλώσεις που διοργανώνει και το έργο της συνεχίζεται, έργο προσφοράς και αγάπης για τον γενέθλιο τόπο.

Αδελφότητα όμως σημαίνει Αετοπετρίτες και μέσα σ’ αυτά τα 100 και πλέον χρόνια αγαπηθήκαμε, αλλά και διαφωνήσαμε. Η δυναμική επικοινωνία των μελών της Αδελφότητας και η αγάπη μας για το χωριό, μας έκανε να ανδρώσουμε την Αδελφότητα και να τη φτάσουμε 100 χρονών, χωρίς όμως να τη φθείρουμε ή να τη γεράσουμε. Παραδίδουμε στα παιδιά μας μία έφηβο που ήδη έκλεισε τα 100 χρόνια. Όλοι οι Αετοπετρίτες έχουν πάθος με το χωριό, όλη τους η ζωή περιστρέφεται γύρω από αυτό. Γι’ αυτό ξενιτεύονται, αυτό αγαπούν, αυτό ονειρεύονται και σ’ αυτό θέλουν να επιστρέψουν. Όλοι οι Αετοπετρίτες στάθηκαν δίπλα στην Αδελφότητα όλα αυτά τα χρόνια και η Αετόπετρα έχει να επιδείξει πολλά άξια παιδιά της.

Πρώτοι μεταξύ των πρώτων οι ιδρυτές μας. Αναφέρουμε μόνο τρεις, για τους οποίους είμαστε σίγουροι. Τον Χρήστο Σ. Κουμπή – τον Γεώργιο Σ. Θεμελή και τον Ευάγγελο Σ. Κουμπή, ιδρυτές – δωρητές και πρωτεργάτες για την αγορά του κτήματος.

Επί των ημερών μας είναι πολλοί εκείνοι που ευεργέτησαν το χωριό μας προσφέροντας τα χρήματα τους, αλλά και εκείνοι που πρόσφεραν τις υπηρεσίες τους στο κοινωνικό σύνολο.

  • Ο Αριστομένης Κολιόπουλος και η Αλεξάνδρα Βουρεκά – Κολιοπούλου κληροδότησαν στην Αδελφότητα ένα διαμέρισμα, από την πώληση του οποίου προήλθαν τα χρήματα με τα οποία κατασκευάστηκε ο ξενώνας στο χωριό.
  • Οι Αφοί Τσαμπούρη δώρισαν στην Αδελφότητα το ωραιότατο πετρόχτιστο μαγειρείο στο χωριό. Με δικά τους χρήματα κατασκεύασαν τα δύο γήπεδα και επανειλημμένως έχουν προσφέρει χρήματα.
  • Ο Ευάγγελος Μάνος του Αθανασίου δώρισε στο χωριό το καινούργιο καμπαναριό της Αγίας Παρασκευής, που χτίστηκε με δική του δαπάνη.
  • Oι Αφοί Παν. Παππά εγκατέστησαν στο μαγειρείο του χωριού έναν επαγγελματικό ηλεκτρικό φούρνο με τρία ταμπάνια ψησίματος.
  • Οι έφεδροι αξιωματικοί «έστησαν» με δικές τους δαπάνες την προτομή του Θεοχάρη Μηλιώνη.
  • Η οικογένεια του αείμνηστου Τάσου Θεμελή του Δημητρίου «έχτισε» τον νάρθηκα της Αγίας Παρασκευής.
  • Οι Αφοί Κ. Κολοβού έφτιαξαν τη βρύση στο προαύλιο της Αγ. Παρασκευής.
  • Η αείμνηστη Ακριβή Ευαγ. Λαυρέντζου «έχτισε» τη βρύση στη Βίγλα.
  • Η κ. Σταυρούλα Βαταβάλη «έχτισε» τη βρύση στο Μεσοχώρι.
  • Ο κ. Μάνθος Παππάς του Σταύρου και ο γιος του Άγγελος προσέφεραν στην Αδελφότητα ποσόν 500.000 δρχ. για τη μετατροπή του Α’ ορόφου του ακινήτου σε κατοικία.
  • Η κ. Αλεξάνδρα Μερσινιά «έχτισε» το εικόνισμα στην είσοδο του χωριού.
  • Ο αείμνηστος Σωτ. Θεμελής «έχτισε» την εκκλησία του Αγ. Νεκτάριου.
  • Ο αείμνηστος Νικ. Καπώνης «έχτισε» την εκκλησία του Αγ. Νικολάου πιθανόν καθ’ υπόδειξη του Κοσμά του Αιτωλού. Μια παρένθεση εδώ. Ο Κοσμάς ο Αιτωλός πέρασε από την Αετόπετρα το 1778 περίπου και μίλησε στους χωριανούς από την κόντρα του Καπώνη, τους συμβούλευσε δε να στήσουν εκεί μεγάλο σιδερένιο σταυρό και να χτίσουν εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο.
  • Παλαιότερα οι τρεις συγχωριανοί μας Ευάγγελος Ι. Μάνος, Πέτρος Αλεξ. Μπάτσος και Στάθης Χρ. Παππάς πρωτοπόρησαν εκδίδοντας την πρώτη τοπική εφημερίδα στην Ήπειρο, τον «Παλμό της Αετόπετρας», που εξελίχτηκε ως «Παλμός του Άνω Καλαμά».
  • Η κ. Αλεξάνδρα Τριαντάφυλλου είχε την επιμέλεια του πρώτου παιδικού χορευτικού της Αδελφότητας Αετόπετρας που έγινε γνωστό όχι μόνο σε όλη την Ήπειρο αλλά και σε πολλά μέρη της Ελλάδας.
  • Μικροί και μεγάλοι ευεργέτες του χωριού μας είναι όλοι εκείνοι που προσέφεραν τη γη τους, την εθελοντική τους εργασία και τον χρόνο τους για το κοινό όφελος.